الف- شناسايي محيط جغرافيايي... 1

1- هويت شهر. 1

2- موقعيت عمومي و خصوصي، حدود، وسعت... 2

3- ناهمواريها 2

4- اقليم و آب و هوا 3

5- جنس خاك... 3

6- پوشش نباتي.... 4

7- حيوانات (اهلي، وحشي). 4

ب- تاريخچه شهر. 4

1- ورزنه از ديد تاريخ نويسان.. 4

2- گذشته شهر بر اساس اسناد، مدارك و گفته‌هاي مردم.. 5

3- اماكن و بناهاي تاريخي.... 6

4- حوادث تاريخي.... 14

الف- شناسايي محيط جغرافيايي... 1

ب- تاريخچه شهر. 4

الف- شناسايي محيط جغرافيايي

1- هويت شهر

شهر ورزنه يكي از شهرهاي شهرستان اصفهان مي‌باشد كه در بخش بن‌رود واقع است و مركز بخش محسوب مي‌شود.

شهرستان اصفهان داراي شش بخش است كه عبارتند از:

1- بخشهاي مركزي 2- بن‏رود 3- جلگه 4- جرقويه عليا 5- جرقويه سفلي 6- كوهپايه

حدود شهرستان: اين شهرستان از شمال به شهرستان اردستان و برخوار و ميمه، از جنوب به شهرستان شهرضا و استان فارس و از سمت شرق به شهرستان نايين و استان يزد و از مغرب به شهرستانهاي خميني‏شهر ، فلاورجان و مباركه محدود مي‌شود.

منطقه رودشتين : منطقه رودشت در فاصله 40 تا 130 كيلومتري شرق اصفهان و در محدوده دو ساحل شمالي و جنوبي زاينده رود واقع شده است.

حدود رودشتين : اين منطقه از شمال به اراضي قهپايه و از جنوب به اراضي جرقويه و از شرق به گاوخوني و از غرب به براآن منتهي است. اين منطقه خود به دو قسمت عليا و سفلي تقسيم مي‏شود.

رودشت عليا از 40 تا 80 كيلومتري اصفهان و شامل 21 روستا و رودشت سفلي از فاصله 80 تا 130 كيلومتري شرق اصفهان و شامل 20 روستا است كه بخش بن‏رود در منطقه رودشتين و در قسمت رودشت شرقي قرار گرفته است.

2- موقعيت عمومي و خصوصي، حدود، وسعت

بخش بن‌رود از بخشهاي شهرستان اصفهان بوده و شهر ورزنه به عنوان تنها شهر اين بخش داراي جمعيتي در حدود 10 هزار نفر مي‌باشد.

شهر ورزنه از شمال به شهرستان نايين و بخش كوهپايه ، از جنوب به بخش جرقويه عليا به مركزيت حسن آباد و از جنوب‏غربي به بخش جرقويه سفلي به مركزيت نيك آباد و از شرق به استان يزد و از غرب به بخش جلگه به مركزيت هرند محدود مي‏باشد. و راه آهن سراسري كه شمال و جنوب را به يكديگر مربوط مي‌سازد از 18 كيلومتري شمال آن عبور مي‌كند. مساحت اين بخش 2300 كيلومتر مربع مي‏باشد. بخش بن رود در حال حاضر داراي يك شهر و دو دهستان و 39 روستا، مكان و مزرعه مي‏باشد، اين بخش حدود 4/13 درصد از وسعت شهرستان اصفهان را به خود اختصاص داده است.

شهر ورزنه مطابق كتاب فرهنگ آباديهاي كشور در عرض 32 درجه و 25 دقيقه شمالي و52 درجه 39 دقيقه طول شرقي قرار گرفته است و از سطح دريا 1477 متر ارتفاع دارد. (پاپلي يزدي، دكتر محمدحسين، ص 575)

3- ناهمواريها

مناطق شرقي اصفهان را زمينهاي جلگه‌اي و دشتهاي كم شيب تشكيل مي‌دهد و ارتفاعات قابل توجهي در اين منطقه به چشم نمي‌خورد.

شيب منطقه از شمال به جنوب حدود 4 درهزار و از غرب به شرق به ميزان 2 در هزار مي‏باشد، حواشي گاوخوني داراي تپه‏هاي شني متحرك و داراي پوشش گياهي است كه ارتفاع متوسط تپه‏ها به 150 متر مي‏رسد.

شهر ورزنه نسبتا" مسطح است و شيب شهر از غرب به شرق به ميزان 2 درهزار و از شمال به سمت رودخانه 8 در هزار مي‏باشد.

كوههاي منطقه عبارتند از :

- سياه كوه با ارتفاع 2024 متر از سطح دريا.

- كوه كيشهر 2224  متر از سطح دريا.

- كوه ملهدوم 1904 متر از سطح دريا.

اين كوهها در شمال ورزنه قرار دارند.

- كوه سياه با ارتفاع 1740 متر از سطح دريا كه در قسمت شرقي ورزنه و در شمال تالاب گاوخوني واقع شده است.

4- اقليم و آب و هوا

متوسط ميزان بارندگي ساليانه در ورزنه 85 ميلي‌متر است. اين شهر با ارتفاع متوسط 1477 متر از سطح دريا داراي آب و هواي گرم و خشك و از لحاظ اقليم شناسي خيلي خشك مي‌باشد و به علت مجاورت با كوير داراي شرايط كويري يعني تابستانهاي گرم و زمستانهاي سرد است.

اختلاف درجه حرارت روز و شب به دليل داشتن شرايط كويري خيلي زياد است. رطوبت نسبي در اواخر ساعت شب و صبحها بيشتر از ساير ساعات شبانه روز مي‌باشد و قبل از طلوع آفتاب به حد اكثر مي‌رسد و حد اقل آن بعد از ظهر است.

ماههاي مرداد و شهريور را مي‌توان به عنوان خشك‌ترين ايام سال در اين منطقه ذكر كرد كه تقريباً هيچگونه بارندگي وجود نداشته است.

5- جنس خاك

جلگه‏هاي صاف شرقي را بايد از بقاياي درياچه‏هاي قديمي عهد چهارم زمين شناسي دانست كه نوع خاكهاي آن سنگين و با بافت ريز رسي و شني تا رسي شني سيلتدار است و رنگ خاك آن قهوه‌اي مي‌باشد.

خاك اين منطقه پس از عبور از يك لايه 3 تا 4 متري به لايه‏هاي رسي، شني و يا سنگ جوش سخت كه در نتيجه قشري از خاك با نفوذ پذيري كم در عمقهاي كم از سطح زمين ايجاد مي‌گردد كه مربوط به طبقات شيستي است.

به طور كلي در مطالعات انجام شده بر روي خاكها منطقه دامنه وسيعي از تغييرات شوري خاك قابل مشاهده است كه منشأ آن عمدتاً به دليل زير است:

پتانسيل بالاي تبخير و تعرق نسبت به مقدار بارندگي كم در منطقه

وجود تالاب گاوخوني در نزديكي منطقه به علت شوري زياد و تشكيل معادن نمك و انتقال آن توسط عوامل مختلف به اراضي كشاورزي باعث بالا رفتن شوري خاك مي‌شود.

سفر آب زير زميني كه در نزديكي سطح خاك قرار دارد

استفاده از آبهاي نا مطلوب و زه آبها در امر كشاورزي

استفاده بي رويه از كودهاي شيميايي خصوصاً كودهايي كه داراي ضريب شوري زياد هستند

وجود مواد مادر شوري كه در پاره‌اي از نقاط از رسوبات درياچه‌هاي قبلي به جا